Trong hoạt động xuất nhập khẩu, Incoterms là một trong những khái niệm quan trọng nhưng cũng dễ gây nhầm lẫn nhất, đặc biệt với người mới làm logistics hoặc doanh nghiệp lần đầu giao dịch quốc tế. Việc hiểu sai Incoterms có thể dẫn đến tranh chấp chi phí, trách nhiệm và rủi ro trong quá trình vận chuyển.
Bài viết dưới đây Cần Thơ Logistics sẽ giúp bạn hiểu rõ Incoterms là gì, đồng thời phân tích chi tiết sự khác nhau giữa EXW, FOB và CIF – 3 điều kiện giao hàng phổ biến nhất hiện nay.
Incoterms là gì?
Incoterms (International Commercial Terms) là tập hợp các điều kiện thương mại quốc tế do Phòng Thương mại Quốc tế (ICC) ban hành, Incoterms quy định rõ:
- Trách nhiệm của người bán và người mua
- Thời điểm chuyển giao rủi ro
- Người chịu chi phí vận chuyển, bảo hiểm
- Người làm thủ tục hải quan xuất nhập khẩu
Incoterms không phải luật, nhưng được sử dụng rộng rãi và mặc định áp dụng nếu hai bên thỏa thuận trong hợp đồng ngoại thương.
Phiên bản mới nhất hiện nay là Incoterms 2020
Gửi đồ thủ công mỹ nghệ đi Canada an toàn, giá tốt
Vì sao Incoterms quan trọng trong logistics?
Việc lựa chọn Incoterms phù hợp giúp:
- Tránh tranh chấp chi phí phát sinh
- Xác định rõ trách nhiệm khi hàng hóa hư hỏng, mất mát
- Chủ động kế hoạch vận chuyển và thông quan
- Kiểm soát tốt hơn tổng chi phí logistics
Một hợp đồng không ghi rõ Incoterms hoặc hiểu sai điều kiện giao hàng có thể khiến doanh nghiệp chịu thêm chi phí ngoài dự kiến
Điều kiện EXW là gì?
EXW (Ex Works – Giao tại xưởng) là điều kiện mà người bán có trách nhiệm ít nhất.
Trách nhiệm người bán
- Chuẩn bị hàng hóa
- Giao hàng tại kho/xưởng của mình
Trách nhiệm người mua
- Nhận hàng tại kho người bán
- Chịu toàn bộ chi phí vận chuyển
- Làm thủ tục hải quan xuất khẩu – nhập khẩu
- Chịu mọi rủi ro từ khi nhận hàng
Đặc điểm của EXW
- Rủi ro chuyển giao rất sớm
- Phù hợp khi người mua có kinh nghiệm logistics
- Không phù hợp với người mua mới hoặc không có đại diện tại nước xuất khẩu
Lưu ý: Trên thực tế, EXW dễ gây rủi ro nếu người mua không kiểm soát được khâu xuất khẩu.
Quà Tết tặng đối tác gửi đi Mỹ an toàn, đúng quy định
Điều kiện CIF là gì?
CIF (Cost, Insurance and Freight – Tiền hàng, bảo hiểm và cước phí) cũng là điều kiện dành cho vận chuyển đường biển.
Trách nhiệm người bán
- Chuẩn bị hàng hóa
- Làm thủ tục xuất khẩu
- Thuê tàu vận chuyển
- Mua bảo hiểm cho hàng hóa đến cảng đích
Trách nhiệm người mua
- Làm thủ tục nhập khẩu
- Chịu rủi ro từ khi hàng qua lan can tàu
- Thanh toán các chi phí tại cảng đến
Đặc điểm của CIF
- Người bán lo gần như toàn bộ chặng vận chuyển
- Người mua dễ kiểm soát chi phí ban đầu
- Ít phù hợp nếu người mua muốn chủ động logistics
Dù người bán mua bảo hiểm, rủi ro vẫn chuyển sang người mua từ cảng xuất.
So sánh nhanh EXW – FOB – CIF
| Tiêu chí | EXW | FOB | CIF |
|---|---|---|---|
| Trách nhiệm người bán | Thấp nhất | Trung bình | Cao |
| Thủ tục xuất khẩu | Người mua | Người bán | Người bán |
| Thuê tàu | Người mua | Người mua | Người bán |
| Bảo hiểm | Người mua | Người mua | Người bán |
| Rủi ro chuyển giao | Tại kho | Trên tàu | Trên tàu |
Nên chọn EXW, FOB hay CIF?
Việc lựa chọn Incoterms phụ thuộc vào:
- Kinh nghiệm logistics của doanh nghiệp
- Khả năng kiểm soát vận chuyển
- Mối quan hệ giữa người mua – người bán
- Mức độ chấp nhận rủi ro
Người mới nhập khẩu: CIF hoặc FOB
Doanh nghiệp có kinh nghiệm: FOB
Người mua có hệ thống logistics mạnh: EXW
Những nhầm lẫn phổ biến về Incoterms
- Nghĩ rằng Incoterms quy định quyền sở hữu hàng hóa (thực tế không)
- Cho rằng CIF = người bán chịu mọi rủi ro (sai)
- Dùng FOB cho vận chuyển hàng không (sai)
- Không ghi rõ phiên bản Incoterms trong hợp đồng
Lời kết
Incoterms đóng vai trò then chốt trong hoạt động xuất nhập khẩu và logistics quốc tế. Việc hiểu rõ EXW, FOB, CIF khác nhau thế nào sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong vận chuyển, tránh rủi ro và kiểm soát chi phí hiệu quả.
Trước khi ký hợp đồng ngoại thương, doanh nghiệp nên xác định rõ điều kiện Incoterms phù hợp và trao đổi kỹ với đối tác cũng như đơn vị logistics để đảm bảo quy trình thông suốt.
Sự khác nhau giữa kiểm dịch, kiểm tra chất lượng và kiểm tra an toàn thực phẩm