Forwarder và hãng tàu khác nhau như thế nào? Phân biệt vai trò trong xuất nhập khẩu 2026
Trong hoạt động xuất nhập khẩu, Forwarder và hãng tàu đều tham gia vào quá trình vận chuyển hàng hóa quốc tế nhưng có vai trò khác nhau. Nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là những đơn vị mới làm xuất nhập khẩu, thường nhầm lẫn giữa hai khái niệm này.
Vậy Forwarder và hãng tàu khác nhau như thế nào? Khi nào doanh nghiệp nên làm việc với Forwarder và khi nào có thể liên hệ trực tiếp với hãng tàu?
Forwarder là gì?
Forwarder (Freight Forwarder) là đơn vị cung cấp dịch vụ giao nhận và tổ chức vận chuyển hàng hóa. Forwarder thường đóng vai trò trung gian kết nối khách hàng với hãng tàu, hãng hàng không, đơn vị vận tải nội địa, kho bãi, hải quan và đại lý ở nước ngoài.
Tùy theo nhu cầu của khách hàng, Forwarder có thể hỗ trợ nhiều công việc như:
- Tư vấn phương án vận chuyển.
- Báo giá cước vận chuyển.
- Đặt chỗ với hãng tàu hoặc hãng hàng không.
- Sắp xếp vận chuyển hàng từ kho đến cảng.
- Hỗ trợ thủ tục hải quan.
- Kiểm tra và xử lý chứng từ.
- Theo dõi tình trạng lô hàng.
- Phối hợp với đại lý tại nước ngoài.
- Sắp xếp giao hàng đến địa chỉ của người nhận.
Có thể hiểu đơn giản, Forwarder là đơn vị đứng ra tổ chức và điều phối quá trình vận chuyển hàng hóa cho khách hàng.
Hãng tàu là gì?
Hãng tàu (Shipping Line) là doanh nghiệp trực tiếp khai thác hoặc vận hành tàu biển để vận chuyển hàng hóa giữa các cảng.
Hãng tàu chịu trách nhiệm cung cấp không gian vận chuyển trên tàu, tiếp nhận container và thực hiện chặng vận tải biển theo lịch trình đã công bố.
Các công việc của hãng tàu thường bao gồm:
- Cung cấp Booking cho khách hàng hoặc Forwarder.
- Tiếp nhận container tại cảng.
- Vận chuyển container bằng đường biển.
- Cập nhật lịch tàu và tình trạng vận chuyển.
- Phát hành các chứng từ vận tải theo quan hệ vận chuyển.
- Thu các khoản phí liên quan đến dịch vụ vận tải biển.
Nói ngắn gọn, hãng tàu là bên trực tiếp thực hiện việc vận chuyển hàng hóa bằng đường biển.
Điểm khác biệt lớn nhất giữa Forwarder và hãng tàu
Điểm khác biệt cơ bản nằm ở vai trò trong chuỗi vận chuyển.
Forwarder tập trung vào việc tổ chức, điều phối và cung cấp dịch vụ giao nhận, trong khi hãng tàu tập trung vào khai thác phương tiện và thực hiện vận tải biển.
Ví dụ, một doanh nghiệp tại Việt Nam có lô hàng cần xuất khẩu từ Hải Phòng sang Đức.
Nếu sử dụng Forwarder, doanh nghiệp có thể giao yêu cầu cho Forwarder. Forwarder sẽ tư vấn tuyến, báo giá, đặt Booking với hãng tàu, hỗ trợ chứng từ, phối hợp vận chuyển nội địa và theo dõi lô hàng.
Sau đó, hãng tàu sẽ thực hiện chặng vận chuyển container từ cảng Hải Phòng đến cảng đích theo lịch tàu.
Như vậy:
Khách hàng → Forwarder → Hãng tàu → Cảng đích → Người nhận
Trong quy trình này, Forwarder đóng vai trò tổ chức và kết nối, còn hãng tàu đóng vai trò thực hiện vận chuyển đường biển.
Forwarder có phải là hãng tàu không?
Không.
Forwarder và hãng tàu là hai loại hình doanh nghiệp khác nhau. Tuy nhiên, Forwarder có thể cung cấp dịch vụ vận chuyển đường biển cho khách hàng thông qua việc đặt chỗ với hãng tàu.
Vì vậy, khi khách hàng nhận báo giá vận chuyển từ Forwarder, điều đó không có nghĩa Forwarder sở hữu tàu hoặc trực tiếp vận hành tàu.
Một Forwarder có thể làm việc với nhiều hãng tàu khác nhau để lựa chọn tuyến, lịch tàu và mức cước phù hợp với từng lô hàng.
Forwarder và HBL, MBL có liên quan gì?
Trong quá trình xuất nhập khẩu, HBL và MBL là hai loại vận đơn thường xuất hiện khi sử dụng dịch vụ Forwarder.
HBL (House Bill of Lading) thường được Forwarder phát hành cho khách hàng của mình. HBL thể hiện thông tin về lô hàng và mối quan hệ dịch vụ giữa Forwarder với khách hàng.
MBL (Master Bill of Lading) là vận đơn được phát hành trong quan hệ vận chuyển với hãng tàu.
Ví dụ:
Shipper → Forwarder → Hãng tàu
Forwarder nhận hàng từ khách hàng, thực hiện Booking với hãng tàu và có thể phát hành HBL cho khách hàng. Hãng tàu phát hành MBL theo quan hệ vận chuyển tương ứng.
Do đó, trong một lô hàng thông qua Forwarder, doanh nghiệp có thể gặp cả HBL và MBL.
Vì sao doanh nghiệp thường sử dụng Forwarder?
Không phải doanh nghiệp nào cũng có đội ngũ logistics chuyên nghiệp để tự xử lý toàn bộ quá trình xuất nhập khẩu. Forwarder có thể giúp doanh nghiệp giảm bớt khối lượng công việc và hạn chế những sai sót trong quá trình vận chuyển.
Một số lợi ích phổ biến gồm:
Tiết kiệm thời gian: Forwarder hỗ trợ nhiều công đoạn từ Booking, chứng từ đến theo dõi hàng.
Dễ dàng lựa chọn phương án vận chuyển: Forwarder có thể so sánh tuyến, lịch tàu và phương thức vận chuyển phù hợp.
Hỗ trợ chứng từ: Forwarder có kinh nghiệm xử lý các chứng từ liên quan đến vận chuyển quốc tế.
Hỗ trợ xử lý phát sinh: Khi lô hàng gặp vấn đề về lịch tàu, chứng từ hoặc giao nhận, Forwarder có thể phối hợp với các bên liên quan để xử lý.
Kết nối quốc tế: Forwarder thường có hệ thống đại lý và đối tác tại nhiều quốc gia, thuận tiện cho việc giao nhận hàng tại nước đến.
Khi nào nên sử dụng Forwarder?
Doanh nghiệp nên cân nhắc sử dụng Forwarder khi:
- Mới bắt đầu hoạt động xuất nhập khẩu.
- Chưa có bộ phận logistics chuyên nghiệp.
- Cần dịch vụ vận chuyển từ kho đến kho.
- Cần hỗ trợ thủ tục hải quan và chứng từ.
- Có nhu cầu vận chuyển đa phương thức.
- Muốn có đơn vị theo dõi và điều phối toàn bộ lô hàng.
Ngược lại, doanh nghiệp có sản lượng hàng lớn, ổn định và sở hữu đội ngũ logistics chuyên nghiệp có thể cân nhắc làm việc trực tiếp với hãng tàu để chủ động hơn về kế hoạch vận chuyển và đàm phán cước.
Kết luận
Forwarder và hãng tàu giữ hai vai trò khác nhau nhưng có mối liên hệ chặt chẽ trong hoạt động xuất nhập khẩu.
Nếu hãng tàu là bên trực tiếp vận chuyển hàng hóa bằng đường biển, thì Forwarder là đơn vị tổ chức, điều phối và hỗ trợ khách hàng trong quá trình giao nhận.
Hiểu rõ sự khác biệt này giúp doanh nghiệp lựa chọn đúng đối tác logistics, chủ động hơn trong việc xử lý chứng từ, Booking và vận chuyển hàng hóa quốc tế, đồng thời hạn chế những rủi ro không đáng có trong quá trình xuất nhập khẩu.
Xem thêm:
Dịch vụ khai hải quan hàng hóa chuyển phát nhanh