Logistics xanh là gì? 7 xu hướng đang thay đổi cách vận chuyển hàng hóa quốc tế

Trong bối cảnh thương mại quốc tế ngày càng phát triển, nhu cầu vận chuyển hàng hóa giữa các quốc gia cũng tăng nhanh. Tuy nhiên, hoạt động logistics truyền thống tiêu thụ nhiều nhiên liệu và tạo ra lượng lớn khí thải. Đây là lý do logistics xanh ngày càng được doanh nghiệp quan tâm.

Không chỉ là câu chuyện bảo vệ môi trường, logistics xanh còn hướng đến việc tối ưu chi phí, sử dụng hiệu quả nguồn lực và nâng cao năng lực cạnh tranh. Vậy logistics xanh là gì? Những xu hướng nào đang thay đổi cách hàng hóa được vận chuyển trên toàn cầu?

Logistics xanh là gì?

Logistics xanh (Green Logistics) là mô hình tổ chức và quản lý hoạt động logistics theo hướng giảm tác động tiêu cực đến môi trường. Mục tiêu không chỉ nằm ở việc giảm khí thải mà còn bao gồm tiết kiệm nhiên liệu, tối ưu phương tiện, giảm chất thải và sử dụng tài nguyên hiệu quả.

Logistics xanh có thể được áp dụng trong nhiều công đoạn. Ví dụ như vận chuyển, kho bãi, đóng gói, quản lý đơn hàng và giao hàng chặng cuối.

Một doanh nghiệp có thể triển khai logistics xanh bằng những thay đổi khá đơn giản. Chẳng hạn, tối ưu tuyến đường để giảm quãng đường xe chạy. Doanh nghiệp cũng có thể sử dụng bao bì có thể tái chế hoặc hạn chế vật liệu đóng gói không cần thiết.

Với vận chuyển hàng hóa quốc tế, logistics xanh càng có ý nghĩa. Một kiện hàng có thể trải qua nhiều chặng bằng xe tải, máy bay, tàu biển và phương tiện giao nhận địa phương. Mỗi chặng đều có thể tạo ra tác động đến môi trường.

Vì sao logistics xanh ngày càng quan trọng?

Trước đây, tốc độ và chi phí thường là hai yếu tố được chú trọng nhất trong logistics. Hiện nay, yếu tố môi trường cũng dần trở thành một phần quan trọng trong chiến lược vận hành.

Khách hàng có xu hướng quan tâm hơn đến nguồn gốc sản phẩm và cách hàng hóa được vận chuyển. Trong khi đó, nhiều doanh nghiệp cũng muốn giảm chi phí nhiên liệu, tối ưu kho hàng và hạn chế các hoạt động gây lãng phí.

Đặc biệt, khi thương mại điện tử xuyên biên giới phát triển, số lượng kiện hàng quốc tế ngày càng lớn. Điều này tạo áp lực lên hệ thống vận tải, kho bãi và giao nhận.

Logistics xanh vì vậy không còn đơn thuần là một xu hướng mang tính hình thức. Đây đang trở thành một hướng phát triển dài hạn của ngành logistics.

7 xu hướng logistics xanh đang thay đổi vận chuyển quốc tế

1. Tối ưu tuyến đường bằng công nghệ

Một trong những cách đơn giản để giảm tác động môi trường là hạn chế quãng đường vận chuyển không cần thiết.

Các hệ thống quản lý vận tải hiện đại có thể phân tích nhiều yếu tố. Trong đó có khoảng cách, thời gian giao hàng, tình trạng phương tiện và khả năng kết hợp nhiều đơn hàng.

Khi tuyến đường được tối ưu, phương tiện có thể giảm thời gian di chuyển và lượng nhiên liệu tiêu thụ. Doanh nghiệp đồng thời có thể tiết kiệm chi phí vận hành.

Với vận chuyển quốc tế, việc tối ưu không chỉ diễn ra ở một quốc gia. Các chặng từ kho đến sân bay, từ cảng đến trung tâm phân phối và từ kho cuối đến người nhận đều có thể được tính toán.

2. Gia tăng sử dụng phương tiện vận tải ít phát thải

Xe điện đang được ứng dụng ngày càng nhiều trong vận chuyển nội đô và giao hàng chặng cuối. Đây là một trong những hướng đi đáng chú ý của logistics xanh.

Đối với những quãng đường ngắn, phương tiện điện có thể giúp giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch. Một số doanh nghiệp logistics cũng đang nghiên cứu các giải pháp phương tiện sử dụng năng lượng sạch cho những tuyến vận chuyển phù hợp.

Trong vận chuyển đường dài, bài toán phức tạp hơn. Vì vậy, các phương thức vận tải có khả năng chuyên chở lớn và hiệu quả năng lượng như đường biển hoặc đường sắt cũng được quan tâm.

3. Phát triển vận tải đa phương thức

Vận tải đa phương thức là việc kết hợp nhiều phương thức vận chuyển trong cùng một hành trình. Ví dụ, hàng hóa có thể được vận chuyển bằng xe tải đến ga đường sắt, sau đó tiếp tục bằng tàu và cuối cùng được giao bằng xe tải.

Cách làm này giúp doanh nghiệp lựa chọn phương thức phù hợp với từng chặng. Không phải mọi kiện hàng đều cần sử dụng một phương tiện duy nhất từ đầu đến cuối.

Khi được tổ chức hợp lý, vận tải đa phương thức có thể giúp giảm quãng đường đường bộ và tối ưu khả năng chuyên chở.

4. Bao bì thân thiện với môi trường

Bao bì là một phần thường bị bỏ qua khi nói về logistics xanh. Tuy nhiên, một kiện hàng quốc tế có thể sử dụng nhiều loại vật liệu như thùng carton, túi nhựa, xốp và vật liệu chống sốc.

Doanh nghiệp đang có xu hướng sử dụng những loại bao bì có thể tái chế hoặc tái sử dụng. Đồng thời, kích thước bao bì cũng được tối ưu để giảm khoảng trống bên trong kiện hàng.

Bao bì nhỏ gọn không chỉ giảm lượng vật liệu sử dụng. Nó còn giúp tận dụng không gian trên phương tiện vận chuyển tốt hơn.

Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng với hàng hóa quốc tế, bởi kích thước và thể tích kiện hàng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí vận chuyển.

5. Kho hàng thông minh và tiết kiệm năng lượng

Kho hàng cũng đang thay đổi dưới tác động của xu hướng logistics xanh.

Hệ thống quản lý kho có thể hỗ trợ doanh nghiệp kiểm soát vị trí hàng hóa, số lượng tồn kho và quá trình xuất nhập hàng. Nhờ đó, thời gian tìm kiếm và di chuyển hàng trong kho được rút ngắn.

Bên cạnh đó, nhiều kho hàng hiện đại hướng đến việc sử dụng hệ thống chiếu sáng tiết kiệm năng lượng, thiết bị tự động hóa và các giải pháp quản lý điện năng.

Một kho hàng vận hành hiệu quả sẽ giúp giảm lãng phí tài nguyên trong toàn bộ chuỗi logistics.

6. Tăng khả năng theo dõi và quản lý dữ liệu

Công nghệ IoT, cảm biến và hệ thống theo dõi đang giúp doanh nghiệp biết được kiện hàng đang ở đâu và đang trải qua trạng thái nào.

Dữ liệu vận chuyển có thể giúp phát hiện những điểm bất hợp lý trong hành trình. Chẳng hạn, phương tiện thường xuyên chạy rỗng, tuyến đường bị kéo dài hoặc thời gian chờ tại một điểm quá lâu.

Khi có dữ liệu, doanh nghiệp có thể điều chỉnh quy trình thay vì chỉ xử lý vấn đề sau khi phát sinh.

Đây cũng là cơ sở để xây dựng một chuỗi cung ứng minh bạch và hiệu quả hơn.

7. Giao hàng chặng cuối theo hướng xanh hơn

“Last-mile delivery” hay giao hàng chặng cuối thường là một trong những phần khó tối ưu nhất của logistics. Đặc biệt tại các thành phố đông dân, nhiều phương tiện phải di chuyển trên những quãng đường ngắn để giao từng đơn hàng.

Một số giải pháp đang được áp dụng như gom đơn theo khu vực, sử dụng điểm nhận hàng tập trung hoặc phương tiện điện.

Thay vì để nhiều phương tiện cùng di chuyển đến những địa chỉ gần nhau, doanh nghiệp có thể tối ưu lịch giao và tuyến đường.

Điều này vừa giảm số chuyến giao hàng vừa giúp nâng cao hiệu quả vận hành.

Logistics xanh có làm chi phí vận chuyển tăng?

Đây là câu hỏi được nhiều doanh nghiệp quan tâm. Việc chuyển đổi sang mô hình xanh có thể cần khoản đầu tư ban đầu. Ví dụ như đầu tư phương tiện mới, công nghệ quản lý hoặc hệ thống kho hiện đại.

Tuy nhiên, logistics xanh không đồng nghĩa với việc mọi chi phí đều tăng.

Khi tối ưu tuyến đường, giảm nhiên liệu, hạn chế hàng chạy rỗng và sử dụng bao bì hợp lý, doanh nghiệp có thể tiết kiệm chi phí vận hành về lâu dài.

Quan trọng hơn, doanh nghiệp có thể giảm sự phụ thuộc vào những nguồn lực ngày càng đắt đỏ và nâng cao khả năng thích ứng trước các thay đổi của thị trường.

Doanh nghiệp Việt Nam cần chuẩn bị gì?

Để bắt đầu với logistics xanh, doanh nghiệp không nhất thiết phải thay đổi toàn bộ hệ thống ngay lập tức.

Có thể bắt đầu từ những bước nhỏ như tối ưu tuyến giao hàng, hạn chế chuyến xe không tải, cải thiện cách đóng gói và kiểm soát dữ liệu vận chuyển.

Tiếp theo, doanh nghiệp có thể đánh giá hiệu quả của từng phương thức vận tải. Với những tuyến phù hợp, có thể cân nhắc kết hợp đường bộ, đường sắt hoặc đường biển.

Việc lựa chọn đơn vị vận chuyển có quy trình rõ ràng và khả năng theo dõi hành trình cũng là một yếu tố đáng cân nhắc.

Kết luận

Logistics xanh đang trở thành một hướng phát triển quan trọng của ngành vận tải và chuỗi cung ứng quốc tế. Từ phương tiện vận chuyển, kho hàng, bao bì đến công nghệ quản lý, nhiều khâu đang được thay đổi để sử dụng nguồn lực hiệu quả hơn.

Trong tương lai, lợi thế của một doanh nghiệp logistics không chỉ nằm ở việc giao hàng nhanh. Khả năng tối ưu chi phí, minh bạch hành trình và giảm tác động đến môi trường cũng sẽ ngày càng được chú trọng.

Với doanh nghiệp Việt Nam, việc chủ động tiếp cận logistics xanh từ sớm có thể tạo nền tảng cho một chuỗi cung ứng hiệu quả, linh hoạt và phù hợp hơn với xu hướng thương mại quốc tế.

Xem thêm:

Những Mặt Hàng Bị Cấm Gửi Quốc Tế Cần Biết Trước Khi Vận Chuyển 

Những lưu ý đóng gói khi gửi hàng đi quốc tế